1. Τι Είναι η Ινομυαλγία;
2. Τα Συμπτώματα της Ινομυαλγίας
3. Η Ινομυαλγία και η Χρόνια ή Μετά-Ιογενής Κόπωση (Μυαλγική Εγκεφαλομυελίτιδα-Με)
4. Τι Προκαλεί την Ινομυαλγία;
5. Αντιμετώπιση και Θεραπεία της Ινομυαλγίας
6. Πως να Αντιμετωπίσετε την Ινομυαλγία
7. Άλλες Μορφές Θεραπείας

Τι Είναι η Ινομυαλγία;

Η ινομυαλγία είναι μια μορφή ρευματισμού που προσβάλει τους μυς και τους συνδέσμους αλλά όχι τις αρθρώσεις. Δεν προκαλεί μόνιμες βλάβες, είναι πιθανό όμως να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια. Καθώς δεν συνοδεύεται από ορατές, εξωτερικές ενδείξεις, οι άνθρωποι του περιβάλλοντός σας συχνά δεν αντιλαμβάνονται τον πόνο και το αίσθημα κόπωσης που σας βασανίζουν. Τα άτομα που πάσχουν από ινομυαλγία συνήθως φαίνονται καλά στην όψη ενώ αισθάνονται πολύ άσχημα.

Η ινομυαλγία είναι μια κοινή πάθηση, που μερικές φορές έχει τόσο σοβαρή μορφή που δημιουργεί προβλήματα στην προσωπική και οικογενειακή ζωή του ασθενούς. Ο όρος ινομυαλγία δηλώνει την κατάσταση κατά την οποία οι ινώδεις ιστοί και οι μύες εκδηλώνουν πόνο (άλγος) και ευαισθησία. Ο πόνος συχνά μοιάζει να εκτείνεται σε όλο το σώμα.

Συνήθως παρουσιάζεται ευαισθησία κάποιων σημείων σε συγκεκριμένες περιοχές του σώματος. Η εμφάνιση πόνου σε αυτά τα σημεία βοηθά το γιατρό να προβεί στη διάγνωση. Αν ασκηθεί αρκετή πίεση σε αυτά τα σημεία οι περισσότεροι άνθρωποι θα νιώσουν ενόχληση. Το γεγονός που σηματοδοτεί τη διαφορά στην ινομυαλγία είναι το ότι η πίεση αυτή προκαλεί έντονο πόνο και πολλά από αυτά τα σημεία είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα. Το σχήμα της επόμενης σελίδας απεικονίζει κάποια τυπικά ευαίσθητα σημεία του σώματος. Κάποιες φορές η ευαισθησία παρουσιάζεται σε μεμονωμένες περιοχές του σώματος και αυτό μπορεί να γίνει αφορμή να εμφανιστούν τοπικές παθήσεις όπως για παράδειγμα επικονδυλίτιδα (αλλιώς γνωστή ως «αγκώνας του τένις»). Η ινομυαλγία πάντως συνοδεύεται από ευαισθησία σε αρκετά σημεία του σώματος.

Στο παρελθόν συχνά γινόταν λανθασμένα η διάγνωση της ινομυαλγίας ως μυϊκός ρευματισμός ή ως συνδετικίτιδα. Επίσης λανθασμένα γινόταν διάγνωση εκφυλιστικής ασθένειας των αρθρώσεων (σημάδια φυσιολογικής φθοράς είναι πολύ συνήθη στις ακτινογραφίες της σπονδυλικής στήλης καθώς μεγαλώνουμε είτε αυτά συνοδεύονται από πόνο είτε όχι).

Οι έρευνες των τελευταίων ετών έχουν οδηγήσει σε μια πολύ πιο σαφή εικόνα της ινομυαλγίας και η σωστή διάγνωσή της γίνεται όλο και πιο συχνά από ρευματολόγους και παθολόγους.

Τα Συμπτώματα της Ινομυαλγίας

Ο πόνος, το αίσθημα κόπωσης και η διαταραχή του ύπνου αποτελούν τα κυριότερα συμπτώματα της ινομυαλγίας. Οι περισσότεροι ασθενείς νιώθουν τον πόνο της ινομυαλγίας ως άλγος, δυσκαμψία και αίσθημα κόπωσης στους μύες και στους τένοντες και συνδέσμους γύρω από τις αρθρώσεις. Η ενόχληση μπορεί είτε να είναι εντονότερη νωρίς το πρωί, είτε να χειροτερεύει καθώς προχωρά η μέρα ή να εντείνεται με την δραστηριότητα. Μπορεί να αφορά ένα μέρος του σώματος ή διάφορες περιοχές όπως τα άκρα, ο αυχένας ή η πλάτη.

Η κόπωση αποτελεί ίσως την πιο σοβαρή όψη της ινομυαλγίας. Είναι πιθανό να υπάρχει αίσθημα κούρασης σε όλο το σώμα και έλλειψη ενέργειας, ή μυϊκή κόπωση και έλλειψη αντοχής. Σε κάθε περίπτωση, ίσως σας είναι δύσκολο να ανεβείτε μια σκάλα ή να κάνετε τις δουλειές του σπιτιού και τα ψώνια σας, πόσο μάλλον να πηγαίνετε στη δουλειά. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα με τη σταδιακή απώλεια της καλής φυσικής κατάστασης.

Επίσης μερικά από τα λιγότερο κοινά, πλην όμως εξίσου ενοχλητικά είναι τα ακόλουθα:

Μυρμηκίαση, αιμωδία (μούδιασμα), κακή κυκλοφορία ή πρήξιμο στα χέρια και τα πόδια
Πονοκέφαλος, οξυθυμία, κακή ή μελαγχολική διάθεση
Αφηρημάδα και δυσκολία συγκέντρωσης
Ανάγκη ούρησης ή ξαφνικό και επιτακτικό αίσθημα ανάγκης για ούρηση
Ευερέθιστα έντερα
Κατά το ξύπνημα, αίσθημα ανεπαρκούς ξεκούρασης και ανανέωσης από τον ύπνο

Συμπτώματα όπως τα παραπάνω μπορεί βέβαια να έχουν άλλες αιτίες και με τη συμβουλή του γιατρού σας θα αποφασίσετε αν χρειάζονται περισσότερες εξετάσεις και περαιτέρω διερεύνηση ή γνώμη κάποιου ειδικευμένου γιατρού. Η ένταση και η σοβαρότητα των συμπτωμάτων στην ινομυαλγία πααρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις. Το φάσμα εκτείνεται από την σοβαρότατα αποδιοργανωμένη ζωή του πάσχοντος έως την σχεδόν φυσιολογική ζωή και αυτή η διαφορά δυσκολεύει την ορθή διάγνωση της πάθησης και οδηγεί συχνά σε διάσταση ιατρικών απόψεων.

Η Ινομυαλγία και η Χρονιά ή Μετά-Ιογενής Κόπωση (Μυαλγική Εγκεφαλομυελίτιδα-Με)

Τα συμπτώματα που περιγράφονται στην μυαλγική εγκεφαλομυελίτιδα (ΜΕ) μοιάζουν πολύ με αυτά της ινομυαλγίας εκτός του ότι οι πάσχοντες από μυαλγική εγκεφαλομυελίτιδα συχνά θυμούνται να έχουν προσβληθεί από κάποιο ιό πριν την εμφάνιση των συμπτωμάτων και έχουν λιγότερους πόνους. Γι αυτό και πολλοί γιατροί προτιμούν τη χρήση του όρου «σύνδρομο μετα-ιογενούς ή χρόνιας κοπώσεως» από τον όρο «μυαλγική εγκεφαλομυελίτιδα». Υπάρχουν πολλά ακόμη που χρειάζεται να μάθουμε για αυτές τις παθήσεις πριν είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε εάν υπάρχει ή όχι σχέση μεταξύ τους.

Τι Προκαλεί την Ινομυαλγία;

Οι πιο πρόσφατες έρευνες πάνω στη ινομυαλγία είχαν ως εφαλτήριο τα ευρήματα της ύπαρξης συγκεκριμένων ευαίσθητων σημείων και των διαταραχών του ύπνου. Μελέτες των εγκεφαλικών κυμάτων (EEG: ηλεκτροεγκεφαλογράφημα) κατά τη διάρκεια του ύπνου δείχνουν ότι άτομα που έχουν ινομυαλγία χάνουν τον βαθύ τους ύπνο. Ο βαθύς και χωρίς όνειρα ύπνος παρουσιάζει επαναλαμβανόμενες και εντεταμένες διακοπές από ελαφρύτερο ύπνο με όνειρα.

Υγιείς άνθρωποι των οποίων ο ύπνος διακόπτεται σε κάθε περίοδο του βαθύ τους ύπνου, υποφέρουν από τα τυπικά συμπτώματα και έχουν τα ευαίσθητα σημεία της ινομυαλγίας.

Είναι πολλοί οι παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν διαταραχή του βαθύ ύπνου η οποία με τη σειρά της προκαλεί ινομυαλγία. Περισσότερες από μία αιτίες μπορεί να επηρεάζουν το κάθε άτομο. Ο πόνος και η δυσκαμψία του αυχένα είναι μια αιτία που μπορεί να διαταράξει τον ύπνο. Επίσης μπορεί να ευθύνεται ο πόνος που προέρχεται από έναν τραυματισμό ή από κάποια άλλη ασθένεια όπως η αρθρίτιδα. Ένας άλλος παράγοντας μπορεί να είναι ο συναισθηματικός πόνος, το άγχος ή η κατάπτωση που προέρχεται από κάποιο συμβάν ή από τις διαπροσωπικές σχέσεις στο χώρο της εργασίας ή στην προσωπική ζωή.

Από τη στιγμή που θα εκδηλωθεί η ινομυαλγία τότε ξεκινά ένας φαύλος κύκλος που παράγει περισσότερο πόνο και περισσότερο διαταραγμένο ύπνο. Αυτό είναι από μόνο του αρκετό για να επιφέρει ψυχική κατάπτωση ή και κατάθλιψη ακόμη κι όταν αυτή δεν είναι εξ' αρχής παρούσα.

Όταν η ινομυαλγία είναι εμφανώς συνδεδεμένη με κάποια άλλη πάθηση όπως την αρθρίτιδα ή την κατάθλιψη τότε συνήθως ονομάζεται «δευτερογενής». Όταν φαίνεται πως εκδηλώνεται μεμονωμένα ονομάζεται «πρωτοπαθής».

Αντιμετώπιση και Θεραπεία της Ινομυαλγίας

Η ινομυαλγία δεν θεραπεύεται πλήρως, όμως με τη βοήθεια του γιατρού και της οικογένειας η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί πάρα πολύ. Είναι πιθανό να υποχωρήσει η ασθένεια από μόνη της, όμως συνήθως αυτό γίνεται μόνο μετά από μήνες ή και χρόνια. Ο γιατρός θα βοηθήσει αρχικά κάνοντας τη διάγνωση της ινομυαλγίας και καθησυχάζοντάς σας ότι παρά τον πόνο που νιώθετε δεν έχετε μια πάθηση που θα σας προκαλέσει μόνιμες αναπηρίες. Δεν έχετε περισσότερες πιθανότητες από τον οποιονδήποτε να εμφανίσετε αρθρίτιδα στο μέλλον. Ο γιατρός σας επίσης μπορεί να σας προτείνει κάποια φαρμακευτική αγωγή όμως εσείς μόνος σας θα δείτε αν αυτή σας βοηθά αρκετά ώστε να αξίζει να την συνεχίσετε. Η οικογένειά σας θα σας στηρίξει δείχνοντας κατανόηση και δίνοντάς σας κουράγιο.

Τα φάρμακα που κυκλοφορούν και μπορούν να βοηθήσουν στη καταπολέμηση του πόνου περιλαμβάνουν παυσίπονα όπως η παρακεταμόλη και τα μη-στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) από τα οποία υπάρχουν αρκετά. Αυτά μπορούν ως ένα βαθμό να βοηθήσουν. Παρομοίως, μια ένεση με στεροειδές τοπικά στην προσβεβλημένη περιοχή μπορεί να έχει καλό αποτέλεσμα στην περίπτωση που υπάρχει έντονος πόνος σε ένα ή δύο σημεία του σώματος. Όμως το αποτέλεσμα των ενέσεων είναι προσωρινό.

Ο γιατρός θα προσπαθήσει επίσης να σας βοηθήσει στο θέμα του διαταραγμένου ύπνου. Η χρήση ενός μαλακού κολάρου κατά τη διάρκεια του ύπνου βοηθά κάποιους ασθενείς να κοιμούνται καλύτερα, ειδικά όταν ο αυχένας πονάει. Δεν είναι κακό να το δοκιμάσετε για μια εβδομάδα περίπου, φτάνει να μην συνηθίσετε να το φοράτε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τα κοινά χάπια για την αϋπνία είναι καλύτερα να αποφεύγονται γιατί εύκολα γίνονται συνήθεια και τελικά χάνουν την αποτελεσματικότητά τους.

Πολλοί ασθενείς βοηθούνται από κάποιο αντικαταθλιπτικό φάρμακο ακόμη και στην περίπτωση που δεν έχουν κατάθλιψη. Κάποιες από τις παλαιότερες αντικαταθλιπτικές ουσίες (π.χ. αμιτριπτυλίνη) έχουν βρεθεί αποτελεσματικές στην αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου. Έχουν επίσης ηρεμιστική δράση και βοηθούν στη αποκατάσταση του ύπνου. Θα βοηθήσουν επίσης τα άτομα που έχουν κατάθλιψη η οποία συνδέεται με την ινομυαλγία. Το όφελος μπορεί να μην είναι άμεσο γι αυτό και αξίζει να προσπαθήσετε να κάνετε χρήση τους για ένα χρονικό διάστημα τουλάχιστον δύο μηνών πριν αποφασίσετε αν σας βοηθούν ή όχι. Οι ανεπιθύμητες ενέργειές τους ίσως εμφανιστούν πολύ νωρίτερα από τα ευεργετικά τους αποτελέσματα - συνήθως προκαλούν υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ο γιατρός σας θα αυξήσει σταδιακά τη δοσολογία ώσπου να φτάσετε σε αποτελεσματικό επίπεδο. Ο γιατρός σας ακόμη μπορεί να σας συστήσει κάποιο φυσιοθεραπευτή για περαιτέρω ενημέρωση και συμβουλές σχετικά με την ινομυαλγία. Παρ' όλα αυτά ο πιο αποτελεσματικός θεραπευτής της πάθησης αυτής θα είστε εσείς ο ίδιος.

Πως να Αντιμετωπίσετε την Ινομυαλγία

Γεγονός είναι - και αξίζει να το αντιμετωπίσουμε με θάρρος - ότι η ινομυαλγία μπορεί να έχει σοβαρή μορφή και διαρκέσει αρκετά χρόνια. Το ευχάριστο είναι όμως ότι πολλοί άνθρωποι έχουν μάθει να κρατούν υπό έλεγχο την κατάστασή τους και τη έχουν κάνει μέρος της ζωής τους χωρίς να την αφήσουν να τους καταστρέψει τη ζωή.

Οι συμβουλές που ακολουθούν έχουν πραγματικά αποτέλεσμα και θα σας βοηθήσουν αν τις ακολουθήσετε με υπομονή και επιμονή.

Θα βοηθήσετε τον εαυτό σας ανακαλύπτοντας τι είναι αυτό που σας κάνει να αισθάνεστε καλύτερα και προσπαθώντας βαθμιαία να το ακολουθείτε όλο και περισσότερο, μέρα με τη μέρα. Πρέπει να είστε προετοιμασμένοι και για τις δυσκολίες και τα εμπόδια που θα συναντήσετε και να γνωρίζετε ότι η θεραπεία μπορεί είναι οδυνηρή. Επίσης να θυμάστε ότι κάτι που μπορεί να βοηθά ένα άτομο με ινομυαλγία ίσως να μην έχει τα ίδια καλά αποτελέσματα σε κάποιο άλλο.

1. Μάθετε περισσότερα για την ινομυαλγία από αυτό το φυλλάδιο και ερευνήστε αν υπάρχει κάποια ομάδα υποστήριξης ή σύλλογος για άτομα με αυτή την πάθηση στην περιοχή σας. Η γνωριμία με άλλους ασθενείς που έχουν παρόμοιο πρόβλημα και το να μοιραστείτε το πρόβλημά σας αλλά και να συνειδητοποιήσετε ότι υπάρχουν και άλλοι στην ίδια κατάσταση με σας μπορεί να αποδειχτεί εξαιρετικά ευεργετικό.

2. Ζητήστε από τα μέλη της οικογενείας σας να διαβάσουν αυτό το φυλλάδιο κα ενθαρρύνετε τους να συζητήσετε όλοι μαζί την κατάστασή σας. Και η δική τους ζωή θα αλλάξει.

3. Δοκιμάστε τη φαρμακευτική αγωγή που σας προτείνει ο γιατρός σας και έπειτα αποφασίστε αν θα συνεχίσετε να την ακολουθείτε.

4. Αποφύγετε φάρμακα όπως τα αποσυμφορητικά ρινικής βλεννογόνου. Μην καταναλώνετε αλκοολούχα ποτά, καφέ ή τσάι αργά το βράδυ καθώς αυτά μπορεί να προκαλέσουν διαταραχή στον ύπνο σας. Η χαλάρωση και η ήπια σωματική άσκηση θα σας βοηθήσουν να κοιμηθείτε.

5. Μάθετε να αφιερώνετε χρόνο στον εαυτό σας. Μειώστε την ένταση των μυών και το στρες. Μάθετε να χαλαρώνετε το μυαλό και το σώμα σας. Μια κασέτα ή βίντεο με τεχνικές χαλάρωσης ή απαλή μουσική θα σας μπορούσε να βοηθήσει πολύ.

Το κολύμπι είναι μια θαυμάσια μορφή άσκησης!

6. Εντοπίστε τι σας προκαλεί άγχος ή ένταση στη ζωή σας ώστε να μάθετε να το αντιμετωπίζετε.

7. Υιοθετήστε υγιεινή διατροφή και κρατήστε το σωματικό σας βάρος σε χαμηλό επίπεδο.

8. Ξεκινήστε να ασκείστε προοδευτικά και δυναμώστε το σώμα σας. Αυτό σημαίνει να αυξάνετε αργά και σταδιακά την ποσότητα της άσκησης.

Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η αερόβια άσκηση βελτιώνει τη φυσική κατάσταση και μειώνει τον πόνο και την κόπωση στα άτομα που πάσχουν από ινομυαλγία. Αερόβια λέγεται η άσκηση που κάνουμε όταν η αναπνοή μας γίνεται πιο έντονη και νιώθουμε τους παλμούς της καρδιάς μας να αυξάνονται και αυτό διαρκεί αρκετά λεπτά της ώρας. Το κολύμπι είναι μια από τις καλύτερες μορφές άσκησης για την ινομυαλγία. Πολλοί που δεν είχαν μάθει να κολυμπούν ανακάλυψαν πως άξιζε πραγματικά τον κόπο να προσπαθήσουν.

Μην είστε υπερβολικά φιλόδοξοι για την πρόοδό σας. Η αργή και σταθερή πρόοδος είναι προτιμότερη. Αν αισθάνεστε ότι σας είναι δύσκολο να περπατήσετε ως το τέλος του δρόμου, αρχίστε σιγά-σιγά μετρώντας πόσα σπίτια περνάτε κάθε μέρα και μετά από λίγο καιρό θα δείτε ότι θα φτάσετε στο σημείο να μετράτε ολόκληρους δρόμους. Αν πάλι κολυμπάτε (θα βρείτε το ζεστό νερό πιο καταπραϋντικό), αρχίστε προσπαθώντας να σταθείτε μόνο και να επιπλεύσετε στο νερό κινώντας χέρια και πόδια κόντρα στην αντίσταση του νερού. Αργότερα συνεχίστε κολυμπώντας κατά πλάτος της πισίνας και σταδιακά θα μπορέσετε να κολυμπάτε και στο μήκος της.

Πρέπει να είστε προετοιμασμένοι για το γεγονός ότι η άσκηση θα είναι αρχικά επίπονη και θα σας προκαλεί αύξηση του πόνου κατά τη διάρκειά της, αλλά και μετά την άσκηση. Στην αρχή επίσης θα νιώθετε περισσότερο πόνο και κούραση μετά την άσκηση για την υπόλοιπη ημέρα ή και την επόμενη. Επομένως καταστρώστε έτσι το πρόγραμμα της άσκησης σας σε ένα ρυθμό που να είστε σε θέση να ακολουθήσετε. Ξεκινήστε με ήπιο ρυθμό και μικρή διάρκεια που σταδιακά θα αυξάνετε ώσπου να φτάσετε τις τρεις τουλάχιστον ώρες την εβδομάδα. Συνήθως είναι καλύτερα να ασκείστε για δέκα λεπτά και να κάνετε διάλειμμα παρά για μία ώρα αδιάκοπα. Αν ο πόνος και η κόπωση αυξηθούν πολύ, τότε μειώστε την άσκηση την επόμενη ημέρα.

Σταδιακά οι μύες σας θα ενδυναμωθούν και θα αυξηθεί ο αριθμός των μυϊκών ινών που βοηθούν στη ομαλή κίνηση των άκρων σας και δεν επιτρέπουν το «τράνταγμα» των τενόντων και των συνδέσμων. Η άσκηση επίσης βοηθά τον ύπνο και φέρνει αίσθηση ευεξίας.

Άλλες Μορφές Θεραπείας

Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη διατροφική αγωγή που να έχει αποδειχτεί ότι βοηθά στην ινομυαλγία, όμως θα ήταν σοφό να χάσετε τυχόν επιπλέον βάρος και να αποφύγετε την κατανάλωση μεγάλης ποσότητας καφέ και τσαγιού. Ο έλεγχος της διατροφής σας θα σας βοηθήσει να νιώθετε ότι έχετε και τον έλεγχο του σώματός σας.

Θεραπείες όπως το μασάζ, ο βελονισμός, η φυσιοθεραπεία και ο χειρισμός από ένα χειροπρακτικό ή οστεοπαθητικό ειδικό μπορούν να καταπραΰνουν τον πόνο και να ανεβάσουν το ηθικό, όμως δεν προσφέρουν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Είναι στη δική σας κρίση να αποφασίσετε αν τα οφέλη κάποιας τέτοιας θεραπείας αντισταθμίζουν το χρόνο και τα έξοδα.

Η σωματική άσκηση, ο ατάραχος ύπνος και η θετική αντιμετώπιση των σωματικών και ψυχικών εντάσεων αποτελούν τα κλειδιά για την καταπολέμηση του πόνου και της κόπωσης που προκαλεί η ινομυαλγία. Ωσότου η έρευνα να μας δώσει πιο ολοκληρωμένες απαντήσεις για την ινομυαλγία, στόχος σας θα πρέπει να είναι να μάθετε να βασίζεστε στον εαυτό σας και στις δυνάμεις σας.